گچ کاری روی دیوار رنگ شده به چه صورت انجام میشود؟
وقتی تصمیم میگیرید دیوارهای خانه یا محل کارتان را بازسازی کنید، شاید با این چالش مواجه شوید که دیوارها قبلا رنگ شدهاند و حالا میخواهید روی آنها گچکاری کنید. اما آیا میدانید گچ کاری روی دیوار رنگ شده چگونه انجام میشود و چه نکاتی باید رعایت شود تا نتیجه کار بینقص و ماندگار باشد؟ ما در این مطلب، به شما نشان میدهیم که چطور میتوان روی دیوارهای رنگ شده گچ کاری را به بهترین شکل انجام داد و از مشکلات احتمالی جلوگیری کرد. پس اگر دوست دارید نتیجه گچ کاری دیوار رنگ شده شما، یک نتیجه بینقص و صاف باشد، تا پایان این مطلب با ما همراه باشید.
آیا میتوان روی دیوار رنگشده گچ کاری کرد؟
وقتی دیواری از قبل رنگ شده باشد، این سوال به طور طبیعی مطرح میشود که آیا امکان گچکاری روی دیوار رنگ شده وجود دارد یا خیر؟ پاسخ این است که بله، گچ کاری روی دیوار رنگ شده امکانپذیر است، اما با یک شرط مهم، باید به درستی و با رعایت مراحل آمادهسازی انجام شود.
دلیل اصلی چالش در این کار، خاصیت سطح دیوار است. رنگ، سطح دیوار را صیقلی و نرم میکند و این باعث میشود چسبندگی گچ به خوبی صورت نگیرد. اگر بدون آمادهسازی کافی و اصولی، گچ را مستقیما روی رنگ بزنید، احتمال دارد که گچ پس از خشک شدن ترک بردارد یا حتی از دیوار جدا شود که نتیجهای غیرحرفهای و کوتاهمدت خواهد داشت. اما جای نگرانی نیست، با انجام اقداماتی مانند پاکسازی و پاک کردن آلودگیها، زبر کردن سطح رنگ، استفاده از پرایمر یا چسبهای مخصوص زیرسازی و دیگر اقداماتی که در بخشهای بعدی به آن میپردازیم، میتوان بستر مناسبی به خروجی خوبی برای گچ کاری روی دیوار رنگ شده دست یافت. این اقدامات باعث میشود گچ به خوبی به دیوار بچسبد و پوششی صاف، مستحکم و با دوام شکل بگیرد. به طور خلاصه، گچکاری روی دیوارهای رنگشده امکانپذیر و کاملا قابل انجام است، اما کلید موفقیت رعایت اصول فنی و آمادهسازی دقیق سطح دیوار است.
مراحل اصولی گچ کاری روی دیوار رنگ شده
حالا که مطمئن شدیم گچ کاری روی دیوار رنگ شده امکانپذیر است، بهتر است به سراغ مراحل اصولی اجرای این کار برویم که عبارتند از:
بررسی نوع رنگ و وضعیت دیوار
در اولین قدم، باید نوع رنگ قبلی مشخص شود (رنگ پلاستیکی، روغنی یا اکریلیک). رنگهای روغنی معمولا لغزندهتر هستند و به آمادهسازی بیشتری نیاز دارند. همچنین سطح دیوار از نظر وجود ترک، رطوبت یا پوسته شدن بررسی میشود.
تمیزکاری و زدودن آلودگیها
هرگونه چربی، گردوغبار یا آلودگی از روی سطح باید کاملا پاک شود. یک دیوار آلوده، مانع چسبندگی مناسب گچ میشود.
زبر کردن سطح رنگشده
با استفاده از سنباده یا ابزارهای مخصوص، سطح صیقلی رنگشده زبر میشود تا گچ به آن گیرایی بیشتری پیدا کند. این مرحله نقش کلیدی در ایجاد پیوند مکانیکی بین گچ و دیوار دارد.
استفاده از چسب گچ یا پرایمر مخصوص
در این مرحله، پرایمر یا چسب گچ با قلممو یا غلتک روی دیوار اعمال میشود تا چسبندگی افزایش یابد و سطح برای پذیرش گچ آماده شود.
اجرای لایه گچ زیرکار (زمینه)
لایه اولیه گچ به صورت یکنواخت روی دیوار اجرا میشود. این لایه به عنوان پایه اصلی گچکاری عمل میکند و سطح را برای لایه نهایی صاف و هموار میسازد.
گچکاری نهایی و پرداخت سطح
پس از خشک شدن لایه زیرکار، گچ نهایی (روکار) با دقت و ظرافت روی آن کشیده میشود تا سطح کاملا صاف، یکدست و آماده رنگ یا پوشش نهایی شود. با طی کردن این مراحل به شکل دقیق و اصولی، میتوان حتی روی دیواری که قبلا رنگ شده، گچکاریای حرفهای و بادوام اجرا کرد؛ بدون ترک خوردن، پوسته شدن یا افت کیفیت.
نحوه آمادهسازی دیوار رنگ شده قبل از شروع گچ کاری
در ادامه نکاتی که درباره مراحل گچ کاری گفته شد، لازم است کمی درباره آمادهسازی فضا هم صحبت کنیم. برای آنکه لایههای گچ روی دیوار رنگشده به درستی بنشینند و در درازمدت ترک نخورند، باید چند اقدام تکمیلی انجام داد که فراتر از تمیزکاری ساده و سنبادهزدن هستند:
حذف سطوح ناپایدار و رنگ پوستهشده
با کاردک یا برس سیمی، هر قسمتی از رنگ که لق شده یا به آسانی جدا میشود کاملا برداشته میشود. وجود این تکههای سست بزرگترین عامل جدا شدن موضعی گچ است.
ترمیم ناهمواریها و درزهای عمیق
فرو رفتگیها، ترکهای فعال و محل پیچ یا میخ قدیمی با بتونه یا ملات مناسب پر میشوند. چنانچه عمق شکاف بیش از چند میلیمتر باشد، بهتر است ابتدا با فیلر پایه سیمانی پر گردد و پس از خشک شدن روی آن گچ کشیده شود.
تست رطوبت و رفع منبع نم
دیواری که رطوبت پنهان داشته باشد، پس از گچکاری به سرعت پوسته میکند. با رطوبتسنج ساده یا نوارهای تست رطوبت، سطح اندازهگیری میشود و در صورت وجود نم، منشا آن (مثلا نشت لوله یا عایقبندی ناقص) قبل از ادامه کار برطرف میگردد.
ایجاد خطوط شیار (Key) برای دیوارهای بسیار صیقلی
اگر پس از سنبادهزنی هنوز هم سطح بیش از حد براق است (به ویژه در رنگهای روغنی چندلایه) میتوان با تیغ شیارزن یا صفحه فرز با دیسک نرم، خطوط کمعمق مورب ایجاد کرد تا گچ در آنها قفل شود.
اجرای لایه بَندینگ یکنواخت
ترکیبی از چسب مخصوص گچ و آب، یا پرایمر پلیمری، با غلطک روی کل دیوار کشیده میشود تا جذب یکنواخت ایجاد کند؛ ضخامت این لایه باید یکنواخت و بدون شرّه باشد و حداقل ۲۰ تا ۳۰ دقیقه فرصت نیمهخشک شدن داده شود.
کنترل دمای محیط و تهویه
گچ در دمای 5 تا 35 درجه سانتیگراد و رطوبت معتدل به بهترین شکل میبندد. در هوای بسیار سرد یا بسیار گرم، با بخاری یا تهویه ملایم، شرایط متعادل میشود تا از سوختن یا دیرگیر شدن ملات جلوگیری گردد.
محافظت از کف و لبهها
پیش از آغاز گچکاری، کفپوش و قرنیزها با نایلون ضخیم و چسب کاغذی پوشانده میشود تا پاشش گچ یا مواد آمادهسازی به آنها آسیب نزند، کاری ساده که از نظافت وقتگیر بعدی جلوگیری میکند. با اجرای دقیق این موارد، سطح دیوار برای دریافت لایههای زیرکار و روکار آماده میشود و احتمال هر نوع ترک یا جدا شدن گچ به حداقل میرسد؛ در آخر هم نتیجهای صاف، یکنواخت و بادوام حاصل خواهد شد.
چه نوع گچی برای گچ کاری دیوار رنگ شده مناسبتر است؟
وقتی پای گچ کاری روی دیوار رنگ شده در میان باشد، انتخاب نوع گچ اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ چرا که این سطوح از قبل دارای لایهای غیرقابل جذب هستند و هر نوع گچی برای آنها مناسب نیست. در چنین شرایطی، گچی که چسبندگی بالا و گیرش کنترلشدهتری داشته باشد، نتیجه بسیار بهتری به همراه خواهد داشت.
گچهای پلیمری اصلاحشده، یکی از بهترین گزینهها برای این کار هستند. این نوع گچها به دلیل وجود افزودنیهای خاص، چسبندگی بیشتری نسبت به گچهای معمولی دارند و بهتر با سطحهای رنگشده یا صیقلی پیوند برقرار میکنند. همچنین، زمان گیرش آنها به گونهای تنظیم شده که فرصت کافی برای اجرای دقیق و اصلاح سطح را در اختیار گچکار قرار میدهد. در برخی موارد، گچ خاک آماده یا گچ سیوا نیز میتواند برای زیرکار استفاده شود؛ به ویژه زمانی که نیاز به پر کردن عیوب عمیق سطح باشد. این نوع گچها مقاومت اولیه مناسبی دارند و میتوانند سطح را برای اجرای گچ نهایی آماده کنند. در نهایت، برای لایه نهایی یا پرداخت، استفاده از گچ سفید مخصوص روکار توصیه میشود؛ مشروط بر اینکه زیرسازی به درستی انجام شده باشد و پرایمر یا چسب گچ نیز استفاده شده باشد.
چه زمانی گچ کاری روی دیوار رنگشده توصیه نمیشود؟
در ادامه مباحث قبلی، باید بدانیم که همیشه گچ کاری روی دیوار رنگ شده گزینه مناسبی نیست. اگر رنگ روی دیوار چندلایه و خیلی ضخیم باشد و امکان زبر شدن یا برداشتن آن وجود نداشته باشد، چسبیدن گچ سخت میشود و احتمال ترک یا جدا شدن گچ افزایش پیدا میکند. همچنین رنگهای بسیار پلاستیکی یا آبگریز، مانع اتصال مناسب گچ به سطح میشوند.
دیوارهایی هم که دچار نم یا رطوبت هستند برای گچ کاری روی رنگ مناسب نیستند؛ زیرا رطوبت باعث پوسته شدن سریع کار میشود و تا زمانی که مشکل رطوبت برطرف نشود، بهتر است اقدام به گچکاری نشود. اگر هم دیوار ترکخورده یا آسیبدیده شدید باشد و نیاز به تخریب رنگ و گچ قبلی داشته باشد، توصیه میشود ابتدا این لایهها کاملا حذف شوند و سپس گچکاری انجام شود. در نهایت، اگر امکانات و مهارت لازم برای آمادهسازی دقیق سطح فراهم نباشد، بهتر است از انجام گچ کاری روی دیوار رنگ شده صرف نظر کنید تا نتیجه نهایی کیفیت و دوام لازم را داشته باشد.
چقدر زمان و هزینه برای گچ کاری دیوار رنگ شده نیاز است؟
در پایان بحث، طبیعی است که بخواهید بدانید هزینه و زمان اجرای گچ کاری روی دیوار رنگ شده چقدر خواهد بود. پاسخ این است که این موارد به عوامل مختلفی مثل وضعیت دیوار، نوع و ضخامت رنگ قبلی، متراژ کار و میزان آمادهسازی بستگی دارد و نمیتوان عدد دقیقی اعلام کرد.
معمولا پروژههای کوچکتر در چند ساعت تا یک روز انجام میشوند و هزینهها نیز بسته به شرایط متفاوت خواهد بود. اما یک نکته مهم این است که هرچقدر آمادهسازی دقیقتر و حرفهایتر انجام شود، کیفیت کار بالاتر رفته و از هزینههای ترمیم مجدد یا نیاز به نقاشی ساختمان در آینده جلوگیری میشود. با این توضیحات، میتوانید بهتر تصمیم بگیرید که گچکاری روی دیوار رنگشده را چگونه و با چه شرایطی انجام دهید.
